رشد اقتصادی بعد از برجام رقم می‌خورد؟

 

آینده بازارها بعد از برجام
تاریخ تحریر 26 مرداد 1401
این روزها خبرهای برجامی فضای رسانه ای کشور را تسخیر کرده است؛ با توجه به صحبت‌های امیدوارکننده مقامات کشور ، به نظر می‌رسد که در یک قدمی دستیابی به توافق برای احیای برجام هستیم. اما مسئله مهم این است که بعد از برجام شرایط اقتصادی و سیاسی کشور به کدام سمت و سو می‌رود و آیا وضعیت معیشتی مردم تفاوت خواهد کرد یا خیر. در ادامه به بررسی نظرات کارشناسانه کامران ندری و برزو حق شناس راجع به اثرات احتمالی این مهم بر بازارهای مالی می‌پردازیم.


طرفین برجام خواسته‌های یکدیگر را پذیرفتند
در طول هفته جاری مجموعه اخباری که از منابع داخلی و خارجی در قالب گزارش‌های رسمی یا تحلیل‌های سیاسی و رسانه‌ای منتشر شده حاکی از پیشرفت نسبی در مذاکرات است. اگرچه تا زمان مشخص شدن دیدگاه‌ها به طور قطع نمی‌توان در مورد فرجام گفتگوها اظهارنظر قطعی کرد لیکن خارج شدن مذاکرات از رکود قبلی را باید نقطه عطف بزرگی دانست. در جریان این گفتگوها ایران موضع خود را برای حفظ چارچوب برنامه هسته‌ای صلح آمیز ابراز کرده است، طرف مقابل نیز بر اساس منطق جمهوری اسلامی، دو موضوع راستی آزمایی رفع تحریم‌ها و ارائه تضمین را پذیرفته است بنابراین اساس توانمندی‌های هسته‌ای کشورمان حفظ خواهد شد.


کاهش در بازار ارز و طلا چه میزان خواهد بود؟
قیمت دلار پس از حصول توافق و اعلام خبر آن قطعا ریزش خواهد کرد و این کاهش قیمت در مدت کوتاهی پس از اعلام خبر احتمالا شدید خواهد بود. در صورتی که بانک مرکزی دخالتی در تعیین قیمت دلار نداشته باشد، بعید به نظر می رسد که قیمت تعادلی آن به پایین تر از 27 هزار تومان برسد. البته احتمال اینکه پس از اعلام خبر توافق و در روزهای ابتدایی شاهد شوک قیمتی بیشتر در قیمت دلار باشیم وجود دارد؛ اما قیمت تعادلی در ماه های بعد از حصول توافق به میزان فروش نفت و نحوه بازگشت ارز حاصل از آن به کشور و مداخله بانک مرکزی باز می گردد.
بازار طلا در داخل همبستگی بسیاری با قیمت دلار دارد. در صورت توافق، شکست قیمت ناشی از شوک اخبار ممکن است بین 10 تا 15 درصد نرخ طلا را کاهش دهد؛ اما در بلندمدت و جدای از بحث برجام، احتمال این وجود دارد که این فاصله قیمتی از بین برود و قیمت‌ها
واقعی شوند.


بازار خودرو و مسکن چه تغییری خواهند داشت؟
در بازار خودرو نیز قیمت‌ها حباب قیمتی عجیبی دارند و نرخ‌ها قابل قبول نیستند. اگر هرگونه توافقی صورت بگیرد و واردات نیز آزاد شود، بازار با شکست قیمت‌ها مواجه می‌شود اما میزان کاهش قیمت‌ به مدیریت صحیح قانون‌گذار بستگی دارد.
در بازار مسکن در صورت تحقق برجام، تولید مسکن به طرز معناداری افزایش خواهد داشت و در پی آن قیمت و میزان خرید و فروش نیز با تغییر مواجه می‌شود.


بازار بورس در رکود فرو می‌رود
دو سالی است که بورس روندی نزولی طی می‌کند. اما در صورت امضای توافق‌نامه برجام، احتمال این وجود دارد که بازار بورس باز هم به رکود برود و رشدی نداشته باشد. هرچند ممکن است نوساناتی رخ دهد اما نه رشد و نه کاهش جدی در انتظار بازار بورس نخواهد بود. این بازار پس از برجام در بلندمدت می‌تواند رشد داشته باشد زیرا دست شرکت‌ها برای صادرات بازتر است و حتی اگر نرخ دلار بشکند نیز، وضعیت بورس برای سرمایه‌گذاری مناسب خواهد بود.


شرایط بازارها با سناریو عدم توافق
اگر برجام امضا نشود، بازارها واکنش مشابهی مانند زمان خارج شدن ترامپ از توافق‌نامه را نشان می‌دهند. در صورت عدم امضای توافق‌نامه، سرمایه‌ها به سمت بازار دلار می‌رود زیرا قیمت دلار پایین‌تر از ارزش ذاتی خود نگه داشته شده است. البته ممکن است در کوتاه‌‌مدت دولت اجازه این رشد را ندهد، اما در میان‌مدت این اتفاق می‌افتد و قیمت دلار به سمت بازه بالای 35 هزار تومان حرکت می‌کند.
اما تمام بازارها در صورت عدم توافق رشد قیمتی را در پیش خواهند داشت. البته احتمال این وجود دارد که بازار مسکن در وضعیت عدم توافق، کمترین حرکت قیمتی را تجربه کند. به این صورت که بازارهای ارز، طلا، بورس و خودرو جهش قیمتی را تجربه می‌کنند و سپس بازار مسکن وارد فاز صعودی شود.
تصویر زیر نمودار تورم در 25 سال اخیر نمایش داده شده که جهش نرخ تورم از سال 96 به بعد به دلیل بازگشت تحریم‌ها مشهود است.

تورم 25 سال گذشته




منابع
فردای اقتصاد
اقتصادآنلاین

 

جهت مطالعه این تحلیل وارد شوید